Is İngilizcede Neden Kullanılır?
Giriş: Bir Dilin “Is”i ve Hayatın Gerçekleri
Hadi, durun bir saniye! İsterseniz önce biraz düşünelim: “Is İngilizcede neden kullanılır?” diye bir soru sormak… Neden bu kadar karmaşık? Bazen böyle sorular gerçekten aklımıza takılabiliyor, değil mi? Yani, bir dilde “is”in neden var olduğunu sorgulamak, biraz kafa karıştırıcı olabilir. Hani bazen öyle bir noktaya geliyorsunuz ki, “Bu kadar detaylı düşünmeye gerek var mı? Bu kadar derine inmemeliyim!” diyorsunuz. Ama sonra bir bakıyorsunuz, zihninizin arka odasında bir ses sürekli “is, is, is!” diye bağırıyor.
Benim için durum şöyle: İzmir’de yaşayan 25 yaşında, sosyal medya bağımlısı ve sürekli espri yapan bir gencim. Çevremdeki insanlara göre gayet neşeliyim ama içimde bir fırtına kopuyor, her şeyi fazla düşünüyorum. Bu yüzden de “is” meselesini kafama takmam çok normal. Hadi gelin, bu “is” işini biraz daha derinlemesine inceleyelim. (Evet, bu yazıyı yazarken kafamda birden çok “is” şarkısı çalmaya başladı, dikkat edin!)
“Is”in Görevi: Yalnızca Bağlantı mı?
Hadi, baştan başlayalım. “Is İngilizcede neden kullanılır?” sorusunun ilk cevabı şu: Is, bir bağlantı aracı olarak kullanılır. Şimdi bu teknik bir cevap oldu, ama bunu gündelik hayata nasıl ilişkilendirebiliriz? Diyelim ki arkadaşınız size “Sen ne zaman sinemaya gideceksin?” diye sordu. Cevap veriyorsunuz: “I am going to the cinema.” Ama birden duruyor ve “Is”i takmayı unutuyorsunuz. Hadi bunu düzeltelim: “I is going to the cinema.” İyi de, buradaki “is” çok garip bir durumda çünkü “am” olması gerekirdi. İşte tam bu noktada is, bağlantıyı sağlamaya, yani doğru yapıyı oluşturmaya yardımcı olur.
Bunun çok basit bir örneği var: “He is a teacher.” Düşünün, “he” (o) ve “teacher” (öğretmen) arasında bir bağ kurmamız gerekiyor. Is burada, bir bağlantı oluşturur ve anlamlı bir cümle ortaya çıkar.
Evet, “is” gerçekte çok önemli. Ama hayat böyle değil, değil mi? Hani bazen işler tam yolunda gitse de insan yine de bazı sorulara takılabiliyor. Örneğin, neden “is”? Hani İngilizce’deki is yerine Türkçede dir diyebilsek, çok daha kolay olurdu. Ama işte o kadar da basit değil.
Is’in Sahip Olduğu Güç: Eşitlik mi, Hiyerarşi mi?
Bunu açıklamak için biraz derine inmemiz gerekiyor. “Is” sadece “bağlantı” kurmakla kalmaz, aynı zamanda iki şeyin eşitliğini de sağlar. Yani, “He is a teacher” dediğinizde, “o”nun öğretmen olduğunu söylüyorsunuz. Burada öğretmenlik ve “o” arasında bir eşitlik kuruyoruz. Burada ilginç olan şey, işin matematiksel değil, dilsel bir denklem olması. Tıpkı bir arkadaşınızın size “Ya, ben çok vaktim yok.” demesi gibi. O kadar derine gitmek zorundayız.
Bir de, “is” cümledeki şahısla ilgili olarak bazen yanlış yerlerde kullanılabiliyor. Örnek verelim:
“He is playing football.”: (Hadi biraz daha fazlasını anlatayım)
“She is not playing football.”: (Herkesin rahatça anlayabileceği bir şey, ama ben “is”i orada bile denetliyorum, çünkü bir “kendi”nin bulunduğu bir durum.)
Yani, doğru kullanıldığında “is” aslında dildeki en düzgün ve mantıklı kelimelerden birisi! Ama bazen ne oluyor? İnsanlar sürekli karıştırıyor, ki bunu arkadaş ortamlarında da görmek çok kolay. Bir gün arkadaşınızla konuşurken, “Ya, bu kadar ‘is’ var işin içinde, niye ‘is’ kullanıyoruz, ne anlama geliyor?” diye sorduğunuzda, o da, “Ne demek istiyorsun ya?” diye bakabilir. O kadar basit olmasına rağmen, bir dildeki en karmaşık kısımlardan biri olabilir.
Is’in Yerine Kimseyi Koymazsınız: Neden Değiştirilemez?
Şimdi biraz felsefi bir açıya geçelim. Bir arkadaşınızla sohbet ediyorsunuz ve her şey gayet güzel gidiyor. Sonra birden ona “Ya, ‘is’ olmasaydı ne olurdu?” diye sordum. Hadi bunu biraz sorgulayalım. Düşünün, hayatınızdaki her şeyin yerini alabilecek bir is’e ihtiyaç var mı? Yani, gerçekten mi? İnsanlar neden başka şeylere odaklanmak yerine, hep “is”e takılır?
Bu, aslında dilin kökenine inmenin ve anlamını çözmenin biraz eğlenceli yolu. O “is”in bir yerlerde sıkışıp kalması çok komik değil mi? Mesela, sabah kalktığınızda “I am going to work” diyorsunuz, ama birden “is” kaybolduğunda, ‘neden is kullanamıyoruz, her şey karmakarışık olmalı’ diyorsunuz.
Bunun ardından bir de pratik kısmı var: İngilizcede bazen “is” sadece bir bağlamda kullanılsa da, cümlenin geri kalanındaki her şeyin dengeye oturmasını sağlıyor. Mesela, “This is my book.” “This” ve “book” arasında bir ilişki kurmam lazım. Evet, kitap benim. Ama dur bir saniye, gerçekten o kitap senin mi?
Is Kafası: Bir Hedefe Giden Yolda
Buradaki soru aslında bu: Neden her dilde bu kadar farklı kurallar var? Bir “is” ile bütün düşünceleri netleştiriyoruz, ama ne kadar da garip bir şekilde! Hayatın bir parçası gibi. Bir kelime, senin aklındaki düşünceyi oluşturur. Sonuçta, her dilde böyle benzer oyunlar var. Türkçede de o kadar anlam karmaşası vardır, sadece fark etmeden o dilde her şeyi farklı bir yolda hissediyorsunuz.
Mesela, günümüzde çoğu insan “is”i kullanırken, günlük hayatın karmaşasında da sürekli “neden?” diye soruyor. Hadi hep birlikte biraz şu is konusunda eğlenelim. Eminim, arkadaş ortamında hepiniz buna bir çözüm bulacak, o kadar içten hissedeceksiniz ki!
Sonuç: “Is” Bir Zihinsel Kapanış Mıdır?
Birçok kişi için is, sadece dildeki bir ara bağlantı gibi görünür. Ancak, aslında bu basit kelime, bir anlamı birbirine bağlamak için çok daha fazlasını yapar. Gündelik hayatta sıkça karşılaştığımız bir kelime olsa da, zaman zaman “Neden, her seferinde ‘is’?” diye düşünüyoruz. Sonuçta, o kadar çok düşündük ki, bir kelimeyi bile kafamıza takabiliyoruz. Ama belki de, hayat bazen tam olarak böyle işliyor. Biraz kafa karıştırıcı, biraz karmaşık ama sonuçta çözülmesi gereken bir mesele.
Ve evet, belki bazen hepimiz “is”in gereksiz yere kafamızı meşgul ettiğini hissediyoruz. Ama belki de, bu küçük kelime aslında dilin gizli işleyişi hakkında düşündüğümüzde hayatı ne kadar fazla sorguladığımızı gösteriyor.